Tituj / Titluri / Titles
Coafura
sfinților (The
Hairstyle of the Saints, Berberana e shenjtorëve, 1998, ro.)
Dragoste
la ultima vedere (Love at
Last Sight, Dashuri me shikim të fundit), theater and prose, 2000, ro.)
zv.Libri
– copëza jete a letre frymëzuar nga Teatri (The viceBook – fragments of life or of
paper inspired by Theater, viceCartea – frânturi de viaţă sau de hârtie
inspirate de Teatru 2008, sq.)
Gjaku
asnjanës – jetë suflerësh
(Neutral Blood – life of prompters, , Sângele neutru – viaţă de sufleuri, 2008,
sq.)
Shkëlqesi
– 5 pamje nga pasqyra (Excellence
– 5 images from the mirror, Excelenţă – 5 imagini de la oglindă 2009, sq.)
Në
vend të përjetësisë (Instead of
Eternity, În loc de veşnicie, 2010, sq.)
Casting
sau Cortina nu mai separă nimic (Casting or The Curtain No Longer Separates Anything, Casting,
ose Perdja nuk ndan më asgjë, 2013, ro.)
Një
botë më tutje (One World
Beyond, O lume mai încolo, 2013, sq.)
Si
(How, Cum,
2018, sq.)
Homo
ex machina
I. Pantomima, ose Të fshehta nga jeta e prijësve (Pantomime or Secrets
from the Lives of Leaders, Pantomima sau Taine din viața conducătorilor)
II. Pakica – ngjarje me 15 pamje dhe me disa lloje perdesh (The
Minority – an event in 15 scenes and with several kinds of curtains, Minoritatea
– întâmplare cu 15 scene și cu câteva genuri de cortine)
III. Një si piano (Something Like a Piano, Ceva ca un pian, 2019, sq.)
Genul
– piesă cu un act și un omor (The Gender – a play with one act and one murder, Lloji – pjesë
me një akt e më një vrasje, 2019, ro.)
Exodul
sufleurilor – stereodramă (The Exodus of the Prompters – stereodrama, Eksodi i suflerëve –
stereodramë, 2022, ro.)
Tiparnița –
monodramă (The
Printing House – monodrama, Shtypshkronja – monodramë, 2022, ro.)
Ultimii oameni filmați (The Last People Filmed, Njerëzit e fundit që u filmuan, 2024, ro.)
Synopsis
RO: Dramaturgia lui Ardian-Christian
Kyçyku / Kuciuk
- adresată ”unui singur
spectator”, scrisă în primul rând ca să fie citită, nu neapărat pusă în scenă,
funcționează ca o extensie a universului său epic, fiind un spațiu al
experimentului filosofic, al dialogului și al confruntărilor directe cu ceea ce
este incontrolabil pentru ființa umană. Principalele trăsături ale teatrului său ar fi:
· Un teatru al ideilor: Piesele
sale sunt mai puțin axate pe acțiune fizică și mai mult pe duelul de idei.
Dialogurile sunt adesea eliptice, pline de subînțelesuri, amintind de stilul
lui Samuel Beckett sau Eugen Ionesco, dar cu o amprentă balcanică specifică;
· Minimalismul Scenografic: Multe
dintre piesele sale (cum sunt, de pildă ”Exodul sufleurilor – stereodramă”[1]
sau ”Genul – piesă cu un act și un omor”) se bazează pe o economie de mijloace.
Accentul cade pe prezența actorului și pe forța cuvântului, transformând scena
într-un laborator de disecție a psihicului uman;
· Tema Puterii și a Captivității:
Un subiect recurent este individul prins în mecanisme de control, fie că sunt
politice (dictatura), birocratice sau metafizice. Personajele sale se simt
adesea "asediate" sau captive într-un spațiu din care nu pot evada
decât prin credință în Dumnezeu, moarte sau nebunie;
· Dimensiunea Teologică și Etică:
Spre deosebire de teatrul absurdului pur nihilist, dramaturgia lui Kyçyku caută
adesea un sens moral sau o ieșire spre sacru. Conflictul se dă frecvent între
degradarea umană și dorința de mântuire.
· Limbaj și Meta-teatru: Autorul explorează frecvent ideea de "teatru în teatru", sugerând că existența însăși este o reprezentație mascată. Personajele își conștientizează uneori rolurile, transformând piesa într-o reflecție asupra procesului de creație.
SQ: Dramaturgjia e Ardian-Christian
Kyçykut / Kuciuk
- i drejtohet "një spektatori të vetëm”.
Shkruar kryesisht për t'u lexuar, jo medoemos për t'u vënë në skenë, ajo funksionon
si një zgjerim i universit të tij epik, duke qenë një hapësirë e eksperimentit
filozofik, e dialogut dhe e përballjeve të drejtpërdrejta me atë që është e
pakontrollueshme për qenien njerëzore. Karakteristikat kryesore të teatrit të
tij do të ishin:
· Një teatër idesh: Pjesët e Kyçykut
janë më pak të përqendruara në veprimin fizik dhe më shumë në duelin e ideve.
Dialogjet janë shpesh eliptikë, plot nënkuptime, që të kujtojnë stilin e Samuel
Beckett-it ose Eugène Ionesco-s, por me një frymë të dallueshme ballkanike;
· Minimalizmi skenografik: Shumë
prej pjesëve të Kyçykut (si për shembull Eksodi
i suflerëve – stereodramë apo Lloji –
pjesë me një akt e më një vrasje) mbështeten në mjete të kursyera. Theksi
bie mbi praninë e aktorit dhe mbi fuqinë e fjalës, duke e shndërruar skenën në
një laborator për zbërthimin e psikikës njerëzore;
· Tema e pushtetit dhe e robërisë: Një
temë mjaft e pranishme është ajo e individit të kapur në mekanizma kontrolli,
qofshin ata politikë (diktatura), burokratikë apo metafizikë. Personazhet e Kyçykut
shpesh ndihen "të rrethuar" ose robër në një hapësirë nga e cila nuk
mund të shpëtojnë veçse përmes besimit në Zot, vdekjes ose çmendurisë;
· Dimensioni teologjik dhe etik:
Ndryshe nga teatri absurd tejet nihilist, dramaturgjia e Kyçykut shpesh kërkon
një kuptim moral ose një rrugëdalje drejt së shenjtës. Konflikti zhvillohet
shpesh midis degradimit njerëzor dhe dëshirës për shpëtim;
· Gjuha dhe metateatri: Autori
eksploron shpesh idenë e "teatrit brenda teatrit", duke prcjellë
bindjen se vetë ekzistenca është një shfaqje e maskuar. Personazhet ndonjëherë vetëdijësohen
për rolet e tyre, duke e shndërruar pjesën në një reflektim mbi procesin
krijues.
EN: The dramaturgy of
Ardian-Christian Kyçyku / Kuciuk
- addressed to "a single spectator", written primarily
to be read, not necessarily to be staged, functions as an extension of his epic
universe, being a space for philosophical experimentation, dialogue, and direct
confrontations with what is uncontrollable for the human being. The main
features of his theater would be:
· A theater of ideas:
His plays are less focused on physical action and more on the duel of ideas.
The dialogues are often elliptical, full of subtext, reminiscent of the style
of Samuel Beckett or Eugène Ionesco, but with a specific Balkan imprint;
· Scenographic minimalism:
Many of his plays (such as, for instance, The Exodus of the Prompters – stereodrama or The Gender –
a play with one act and one murder) rely on an economy of means.
The emphasis falls on the actor's presence and the power of the word,
transforming the stage into a laboratory for dissecting the human psyche;
· The theme of power and captivity:
A recurring subject is the individual caught in mechanisms of control, whether
political (dictatorship), bureaucratic, or metaphysical. His characters often
feel "besieged" or captive in a space from which they can only escape
through faith in God, death, or madness;
· The theological and ethical
dimension: Unlike the purely nihilistic theater of the absurd, Kyçyku's
dramaturgy often seeks a moral meaning or a path toward the sacred. The
conflict frequently takes place between human degradation and the desire for
salvation;
· Language and meta-theater: The author frequently explores the idea of "theater within theater", suggesting that existence itself is a masked performance. Characters sometimes become aware of their roles, turning the play into a reflection on the creative process.
Source: internet
[1] Cuvânt creat de autor / Word Created by the
Author / Fjalë e krijuar nga autori.