Triumphallus

Plaku erdhi sërish buzë Detit të Zi për të blerë një sy. Por edhe për të kaluar një muaj tjetër mjalti. Zakonisht kthehej në Perëndim me një muaj mjalti më shumë dhe me të njëjtin numur sysh. Pesë vjet e gjysmë më parë, tek vërente i trembur se si gjysma e gjërave që mund të shihte kish nisur të gjysmohej, vendosi të këshillohej me një falltare aziatike. Kish edhe ai të drejtën të shihte si dukej dynjaja dhe qëniet që e popullonin para se të jepte shpirt. Falltarja i hulumtoi yjet dhe satelitët, guriçkat qiellore dhe shtjellat e pluhurit, i lëçiti runat, ra në kllapi largpamëse, u fjalos gjëregjatë me ca shpirtra, i shkoqiti letrat e Tarot-it, dhe ia tha troç: Atje ku t’u fik, po atje duhet ta blesh. Plakut i qe fikur syri i djathtë në vendlindje, papritmas, në gjumë, dhe pat ngelur i çmeritur nga pamëshira e fatit. Plaku nuk e pat humbur syrin as gjatë Luftës Botërore, kur rreziku që ta humbje njërin, apo edhe të dy sytë, ishte dy herë më i madh se rreziku që të humbje kokën. I vinte rëndë të blinte një sy të majtë në vendlindje, ndoshta ngaqë përbuzte mënyrën se si e shihnin të vetët botën. Për më tepër tani kur vendet ishin në bashkim e sipër dhe ai mund ta blinte syrin në një hapësirë pakrahasimisht më të gjerë, ishte pakashumë njëlloj sikur ta blije atje ku të qe fikur. Pat marrë vesh asokohe se kafshëve të Ballkanit u qe dhënë leja të ngjëronin ca botë të lirë me vështrim, dhe pat arritur në përfundimin se sytë e kafshëruar nga pamundësitë janë më të gjallë, më të qëndrueshëm, sepse kanë parë shumë në burgimin e tyre.

Pensioni i dilte e i tepronte Plakut që të blinte nga barbarët gjer edhe syrin e ndonjërit prej zotave të tyre. Mund t’u falte, në këmbim, ose si bonus, nëse shtrohej nevoja, syrin e vet të shuar, bashkë me një nga ato kutiza qelqi ku prehen mbetjet e shenjtëve, në varësi të shitësit, që të vendosej në ndonjërin prej muzeumeve a mejhaneve të çartura që hapeshin këtejpari çdo muaj. Mbi kutizën prej qelqi mund të gdhendej fjalia „Sy perëndimor - sheh atë që s’ta pret mendja”.

Empatycon sau Cartea vieţii premature / Empatikoni ose Libri i jetës së parakohëshme

[Triumphalus sau Apusul Armăsarilor]

(fragment)

Moşul venise din nou pe malul Mării Negre ca să-şi cumpere un ochi. Dar şi să-şi petreacă o lună de miere. De obicei, pleca înapoi cu o lună de miere în plus şi cu acelaşi număr de ochi. Acum cinci ani şi jumătate, văzănd speriat cum jumătatea celor ce le putea privi cu dreptul începuse să se înjumătăţească, s-a hotărât să se consulte cu o faimoasă ghicitoare asiatică. Avea şi el dreptul să vadă cum arată lumea şi fiinţele ce o populează, înainte de a-şi da duhul. Ghicitoarea i-a cercetat stelele, i-a tâlmăcit runele, a intrat în transă, a stat de vorbă cu nişte suflete, i-a citit cărţile de Tarot, şi i-a spus clar: Acolo unde vi s-a stins, tot acolo va trebui să-l cumpăraţi. Moşului i se stinsese ochiul stâng în ţara sa natală, pe neaşteptate, în somn, şi rămăsese uimit de nesimţirea soartei. El nu-şi pierduse ochiul nici în timpul Războiului Mondial, când pericolul de a-ţi pierde un ochi sau pe amândoi era de două ori mai mare decât pericolul de a-ţi pierde capul. Îi era jenă să-şi cumpere un ochi stâng în patrie, poate fiindcă destesta modul cum priveau oamenii lumea. Mai ales că acum ţările erau pe cale de a se uni, şi-şi putea cumpăra ochiul într-un spaţiu cu mult mai mare. Aflase pe atunci şi că barbarilor din Balcani li se dăduse drumul să mai soarbă şi ei ceva lume liberă cu vederea, şi a ajuns la concluzia că ochii barbarilor sunt mai vii, mai rezistenţi şi mai aleşi, pentru că au văzut multe. Erau ochi bine antrenaţi. Pensia îi ajungea Moşului ca să cumpere de la barbari chiar şi ochiul vreunui zeu de al lor. Le putea oferi în schimb, sau ca bonus, dacă era nevoie, pe ochiul său stins, ca să fie expus pe undeva prin noile colecţii sau muzee excentrice. Pe cutiuţa de sticlă, se putea scrie fraza: “Ochi occidental meditând”.