(Disa dëshmi rreth romanit “Lumenjtë e Saharasë”)
Glob.al
“Lumenjtë e Saharasë”
është romani im i parë krejt i lirë. Edhe nga ana historike, edhe gjeografike, edhe
letrare, edhe estetike. Ndohti që më ishte krijuar asokohe nga e ndaj klisheve të
realizmit-socialist, por jo vetëm të tij, më ndihmuan të ecja në fije të perit.
Nuk ishte qëllim në vetvete, aq më pak reagim hakmarrës, përndryshe nuk do të
qe shkruar. Me një lehtësi të pasynuar e të pakontrollueshme, romani u ndërron
vendet pyetjeve e përgjigjeve, duke i shtruar të parat si përgjigje dhe të
dytat si pyetje. Kjo gjendje nuk ka ndryshuar as pas mbi tridhjetë vjetësh: herë
më duket sikur nuk jam larguar asnjëherë nga ajo kohë e hapësirë; herë të tjera
– sikur nuk kam jetuar kurrë atje dhe atëhere.
Gozhda e katërt
“Lumenjtë e Saharasë” ishte gati për shtyp në dimrin e vitit 1988, shoqëruar nga shtatë
proza, me titullin “Rrëshqitazi mbi rrathë”.
Pak muaj më parë pata dorëzuar në Shtëpinë Botuese “Naim Frashëri” vëllimin “Bravat e vjetra” (4 romane: “Demi i zi”, “Mortët”, “Triumfi
i Proteut” dhe “Ditët prej qelqi”).
Gjatë pritjeve rraskapitëse për të marrë vesh nëse do të botohej, në oborrin gati
prej burgu, një mëngjesi nga ata që sikur këmbëngulin të ta zëvendësojë palcën,
ose edhe gjakun, me brymë, dëgjova zërin e zvargur të një muratori a
zdrukthtari të padukshëm që i tha dikujt po aq të padukshëm:
- Ngulja mirë gozhdët; edhe unë do
t’ia ngul mirë...