Fara e sinapit u shndërrua në kokërr gruri, sa një kokërr orizi. Iu kujtua vetëtimthi shprehja biblike: “Po nuk vdiq, fara e grurit nuk çel…” Fara vdiste pak nga pak, e çukitur nga sqepat e tri pulave të vockëla. Ishin tri pula të vogla, pak më të mëdha se një thua; ishin fanitur tek parmaku i dritares, këtej katrorit të madh, blu, plot yje. Secila ndodhej e barazlarguar nga shtijëza bardhezi, e përkulte qafën ngadalë, punë një sekonde, sa zgjat marrja, ose nxjerrja e frymës, por vetëm marrja, ose vetëm nxjerrja, dhe çukiste kokrrën e grurit. Kokrra e grurit nuk mbarohej kurrë, nuk vdiste kurrë plotësisht. Kur pula e parë çukiste kokrrën e grurit, e dyta matej të ulte qafën dhe të hapte sqepin. Pula e tretë rrinte e ngrirë. Kur pula e parë niste përtypjen e kokrrizës që pat gëlltitur, pula e dytë ulte qafën, hapte sqepin, pula e tretë matej të hapte sqepin dhe të ulte qafën, pula e parë e gëlltiste krejt kokrrizën e këputur nga kokrra e grurit, kokrra e grurit niste të rritej. Kur pula e tretë i avitej kokrrës së grurit dhe pula e parë matej të ulte kokën dhe të hapte sqepin, pula e dytë mbllaçiste kokrrizën e këputur me sqep, kokrrizë e cila i binte të ishte pjesa e rritur brenda kokrrës së grurit gjatë përtypjes së asaj kokrrize brenda pulës së parë. Nuk i afroheshin shtijëzës asnjë grimë, as një të mijtën e milimetrit. Ritmi i sqepave, që nga sahati i vogël, kinez, i pleqve ku ai pat bujtur, zgjatej në natë, drejt shtëpisë fqinjë, shtëpisë së Priftit, dhe diku mes dy shtëpive njësohej me ritmin e sahatit të Priftit. Ishte një sahat muri, me kuti të punuar në dru arre, gdhendur nga duar mjeshtrash pa emër. Lavjerësi endej nga e majta në të djathtë, ose nga e djathta në të majtë, s’ka rëndësi, se ishte e njëjta gjë, varej vetëm nga cili kah e nisje numurimin, penduli endej nga njëri kah në tjetrin pikërisht kur njëra nga pulat matej të ulte kokën e të hapte sqepin, ulte kokën dhe hapte sqepin, ngulte sqepin në kokrrën e pafundme të grurit, gëlltiste kokrrizën e këputur dhe ngrinte kokën dhe përtypte kokrrizën dhe përcillej dhe matej sërish të ulte kokën e të hapte sqepin, teksa kokrra e grurit, me shpejtësinë e dritës e të errësirës bashkë, ndërkaq ishte kafshuar edhe dy herë të tjera, nga dy pulat e tjera, dhe ishte rritur tri herë, e gatshme, në pritje të tri kafshimeve që pasonin. Akrepat e sahatit të Priftit kapërcenin nga një të mijtën e milimetrit përgjatë çdo mije milimetri që përshkonte penduli, i cili endej nga njëri kah në tjetrin përgjatë kokës së kafshimit dhe rritjeve të kokrrës së grurit. Trokama e sahatit të murit të Priftit zgjatej në natë drejt shtëpisë fqinje, shtëpia e një turku plak, Mustafa, shitës materialesh ndërtimi, dhe diku mes tri shtëpive njësohej me të. Sahati i Mustafait, sahat muri i sjellë nga Stambolli, nuk rrihte njëlloj me qostekun me kapakë të larë në flori, të cilin Mustafai e mbante në xhepthin e jelekut prej shajaku. Lavjerësi i sahatit të murit të Mustafait endej nga njëri kah në tjetrin me një të mijtën e milimetrit më para a më mbrapa, a paralelisht, përreth, në krahasim me pendulin e sahatit të murit të Priftit dhe me lëvizjet e njëjta, të pandryshueshme, përtej zhdukjes së racës së pulave, të pulave pak më të mëdha se një thua, të cilat rrekeshin të mbaronin rrezen bardhezi që binte nga lart poshtë dhe anasjelltas dhe që s’dihej nga buronte, për ku drejtohej, çfarë shponte, çfarë mbante në barazpeshë, çfarë shtonte a pakësonte me peshën e saj dhe me qëndrimin drejt, shtijëzën bardhezi, fundi, ose njëra prej prerjeve të panumurueshme të së cilës kalonte pikërisht mbi bebëzën e vështrimit të tij, që tashmë ishte kokërr gruri, sa një kokërr sinapi. Trokama e sahatit të murit të Priftit, të plakut turk Mustafa, qosteku i këtij të fundit, sahati i vogël, kinez, me zile, i pleqve ku pat bujtur shqiptari, jo vetëm zgjateshin drejt njëri-tjetrit në natë dhe diku njësoheshin mesveti, por zgjateshin edhe në drejtime të tjera, në të gjitha drejtimet e mundshme, dhe diku njësoheshin me trokama të njohura e të panjohura, të gjitha të mundshme, të njëkohëshme a të renditura, të ndërkallura, përfshi hijet e trokamave të mbetura, që bënin rikoshet në hapësirë. Nuk e ndryshonin me asgjë shoshoqen, vetëm zgjateshin e diku njësoheshin, thurrnin pafundësisht një rrjetë të vërtetë, nyje të dridhshme të së cilës ishin tingujt, numurat e pashprehur përmes akrepëve. Gjatë ngjizjes e trashjes së rrjetës, pothuajse të gjitha klepsidrat e planetit bënin pushim, koha e shprehur në rërë rritej, pambarim, si kokrra e pafundme e grurit, me qëllim që të niste të hahej njëheresh me përmbysjet e rastësishme, shpesh vendimtare për jetë njerëzore, të klepsidrave. Nyjet ishin të barazlarguara nga njëra-tjetra, të përfaqësuara nga numura, nga njëshi deri tek njëzetekatra, numura që përfaqësonin e zëvendësonin njëri-tjetrin nën të njëjtën pamje simbolike, dhe trandja e kokrrës së kafshuar të grurit kallej rrufeshëm në trandjen e pendulit të Priftit, e cila kallej vetëtimthi në trandjen e sahatit të plakut turk Mustafa dhe në trandjen e qostekut, dhe të gjitha bashkë e veçmas, njësoheshin e shkëputeshin mesveti, duke u njësuar e shkulur me e nga nyje të tjera anembanë rrjetës, deri në trandjen e Sahatit në Tiranë, në Londër, në New York, në Stamboll, në Honolulu, në Amman, në Tripoli, duke u kthyer me të njëjtën shpejtësi, me shpejtësinë e dritës e të errësirës njëherazi, deri tek kokrra e kafshuar e grurit, e kthimi ndofta nuk ishte veçse copëza e kafshuar, që rritej në pritje të kafshimeve që pasonin. Mbi fushën e secilës orë, të secilit sahat, mbi prerjen e secilës klepsidër, një milimetër larg ose afër, domethënë në hapësirën e drejtë, si e sa një shtijëzë bardhezi, ndehej vetë shpirti i pasqyrimit. Ndofta ky shpirt, ëngjëll e kerubin bashkë, kishte një emër në Shkrimet e Shenjta. Ai nuk ia dinte emrin. Dinte vetëm se ai shpirt lëvrinte aty, si e sa një shtijëzë bardhezi, mes fushës së të gjitha orëve dhe të Padukshmes, mes fushës së të gjithë sahateve dhe të Padëgjueshmes, mes prerjes së dy piramidëzave të të gjitha klepsidrave dhe të Paprekshmes. Kur, për shembull, të gjitha orët dhe sahatët e një zone shënonin orën 00.00, shpirti i pasqyrimit përcillte shifrën dhe trokamat përtej, në të Padukshme, të Padëgjueshme, të Paprekshme, dhe e kthente sërish nga e kish marrë. Kaq zgjaste e gjitha. Kjo ishte grima e vetme nga ku mund të kuptohej se nyjet nuk zgjateshin horizontalisht, por pingul, nga lart poshtë dhe anasjelltas, dhe se vetëm vërtitja e sendeve, e mendimeve, e trupave rreth shtijëzës bardhezi krijonte përshtypjen e së tashmes, së shkuarës, së ardhmes. Kjo i sillte ndërmend atë të dehurin që rrotullohej pas një shtylle të trashë, dhe e godiste me grushta, duke bërtitur: “Hapeni, hapeni, mor të mallkuar!”, i bindur se e kishin ngujuar mes ca muresh që s’mbaronin. Andej shpirtit të pasqyrimit, në të Padukshme, të Padëgjueshme, të Paprekshme, për secilën orë, për secilin sahat muri, për secilin sahat atomik, me kristal, me pendul, me zemberek, për secilën klepsidër, pa u lodhur, gjallonte, jepte e merrte, pasqyronte, pasqyrohej e kthente pasqyrime nga një orë, sahat, klepsidër e padukshme, e padëgjueshme, e paprekshme. Vegueshëm, përtej parfumit të luleve të oborrit dhe rënkimit të tokës së plasaritur nga vapa, mendoi se iu fanitën, ose iu fanitën vërtet të gjitha ato orë, sahate, klepsidra, pa përjashtim, që vigjëlonin si ëngjëjt vetjakë mbi njerëz, përtej shpirtit të pasqyrimit, si kujtimet e pasqyrës, më saktë: pamjet e kaluara dikur para një pasqyre të madhe, pamje që qënkëshin më të vërteta, më të gjalla se vetë pamjet. Atë çast, që zgjati sa kafshimi dhe rritja e kokrrës së grurit të kafshuar radhazi nga tri pulat pak më të mëdha se një thua, i gjithë përfytyrimi i tij, në zhgjëndërr, mes gjumit të thellë e zgjimit të kthjellët si loti, u përmbys, u kthye mbrapsht, ose parsh. Njëra nga kërcitjet e panumurueshme të njërit prej sqepave të panumurueshëm të pulave të panumurueshme e pasqyroi mbrapsht, e dëboi nga zhgjëndrra. Symbyllur, me shuplakat nën zverk, solli ndërmend natën e Vitit të Ri 1995, kur, tek priste Bjankën në atë dhomë të varfër konvikti refugjatësh, i pat shkëndijuar trush një ide. E dinte se femrat e veçanta kishin një marrëdhënie të çuditshme me kohën, një përfytje si e shpirtit me trupin, dhe kish dashur të shihte si mund të reagonte Bjanka para një vegimi. Kishte zbrazur çantën e përgatitur për në aeroport, i kishte shtruar mbi dysheme, - njëfarë kalldrëmi parajsor, me orë dore në vend të gurëve, - të gjitha orët që do të shiste atë muaj dhe i kishte ndalur një nga një. Kishin qenë plor katërqind e njëzet e dy orë dore, të plot pesëdhjetë markave të dorës së dytë dhe pirate. Kishte veçuar treqind e gjashtëdhjetë syresh, i kishte ndalur, pastaj, me orë në dorë, kishte nisur t’i ndreqte. Për një orë, jo vetëm i kishte ‘hapur’ të buronin kohë minutë pas minute, - sepse hapja e një ore nuk të hante më shumë se një minutë, - por edhe i kishte vendosur me radhë: 00.00, 00.01, 00.02 deri në orën e treqind e gjashtëdhjetë. E mahnitur, me një shkëlqim përmalljeje në sy, Bjanka kish ngrirë tek pragu, duke harruar ta përqafonte menjëherë. Spirale, spirale, pat belbëzuar. Dhe ai, për herë të parë, kish këqyrur me sytë e padukshëm të padëgjueshëm të paprekshëm atë spirale kohe, që ngrihej me fërfëllimë nga dyshemeja, ngadalë, çast pas çasti, si ndonjë pallua mrekullibërës, flatrat shumëngjyrëshe të të cilit hapeshin nga vetvetja për të mos u mbaruar kurrë. Më vonë, pas mesnate, me qilimin e orëve mbi dysheme, rrethuar nga qirinjtë e trashë dhe nga aroma e Bjankës që vallzonte symbyllur, kish menduar se koha, e bashkë me të dhembja jonë, e mbase edhe vetë plakja, përkohësia e trupit, por ndoshta edhe shpirti i vetë mallit, do të mbaronin vetëm kur shpirti ynë të lëvizte në drejtimin e spirales së flatrave, me fërfëllimë, nga poshtë lart, rreth shtijëzës, boshtit, deri tek Zoti e jo si deri atë çast, nga e majta në të djathtë, nga mbrapa para, ose anasjelltas.
Fragment nga Ëngjëjt e tepërt, roman, 1999